Giấc ngủ polyphasic là một mô hình ngủ chia nhỏ thành nhiều giấc ngắn trong ngày, thay vì một giấc dài vào ban đêm. Nó thường được quảng cáo là cách để tăng năng suất và kéo dài thời gian thức, nhưng các chuyên gia sức khỏe cảnh báo về những rủi ro tiềm ẩn đối với sức khỏe thể chất và tinh thần.

Chào các bạn thân mến của Chị Hồng Sức Khỏe! Hôm nay, mình muốn trò chuyện về một chủ đề đang rất 'hot' trong giới trẻ năng động, đặc biệt là những ai luôn muốn 'tận dụng tối đa 24 giờ' của mình: đó là giấc ngủ polyphasic, hay còn gọi là ngủ đa pha. Bạn có biết, có những người đang cố gắng chỉ ngủ 2-3 tiếng mỗi ngày bằng cách chia nhỏ giấc ngủ ra, với hy vọng sẽ có thêm thời gian làm việc, học tập? Nghe thật hấp dẫn phải không? Nhưng liệu lời hứa về năng suất vượt trội này có phải là sự thật, hay chỉ là một ảo tưởng nguy hiểm cho sức khỏe của chúng ta?

Theo kinh nghiệm của mình, và cả những gì mình đã tìm hiểu qua các nghiên cứu khoa học, giấc ngủ không chỉ là 'thời gian chết' mà là một phần cực kỳ quan trọng để cơ thể và trí não phục hồi. Mình nhớ hồi còn là mẹ bỉm sữa, có những đêm con quấy khóc, mình cũng phải ngủ 'đa pha' bất đắc dĩ, chỉ chợp mắt được vài tiếng rồi lại dậy. Cảm giác mệt mỏi, uể oải, trí nhớ kém đi rõ rệt. Vậy thì, nếu làm điều đó một cách cố ý, liệu có ổn không?

Câu hỏi: Giấc ngủ Polyphasic là gì và tại sao nó lại 'hot' đến vậy?

Giấc ngủ polyphasic, hay ngủ đa pha, đơn giản là việc bạn chia giấc ngủ của mình thành nhiều giai đoạn ngắn trong suốt 24 giờ, thay vì ngủ một giấc dài vào ban đêm như đa số chúng ta vẫn làm (gọi là monophasic sleep). Ví dụ, thay vì ngủ 7-8 tiếng liền mạch, một người theo chế độ polyphasic có thể ngủ 3 tiếng vào ban đêm và thêm 3 giấc ngủ ngắn (nap) mỗi giấc 20 phút vào ban ngày. Có rất nhiều biến thể của mô hình này, từ 'Everyman' (một giấc ngủ chính dài + nhiều giấc ngắn) đến 'Uberman' (chỉ toàn giấc ngủ ngắn, mỗi giấc khoảng 20-30 phút, cách nhau đều đặn).

Theo chuyên gia Chị Hồng Sức Khỏe từ Chị Hồng Sức Khỏe.

Vậy tại sao nó lại 'hot'? Mình nghĩ có hai lý do chính. Thứ nhất, là lời hứa về 'thời gian vàng'. Với việc cắt giảm tổng thời gian ngủ xuống chỉ còn 4-6 tiếng, thậm chí 2-3 tiếng mỗi ngày, bạn sẽ có thêm nhiều giờ để làm việc, học tập, theo đuổi đam mê. Điều này cực kỳ hấp dẫn với những người trẻ có khát vọng lớn, muốn khởi nghiệp, hay đơn giản là muốn 'làm được nhiều hơn' trong cuộc sống.

Thứ hai, là sự tò mò và ảnh hưởng từ mạng xã hội. Mình thấy rất nhiều bạn trẻ chia sẻ về trải nghiệm thử nghiệm giấc ngủ polyphasic trên TikTok, YouTube. Những câu chuyện về việc 'hack' giấc ngủ để trở thành 'siêu nhân' dường như rất cuốn hút. Tuy nhiên, đằng sau những video hào nhoáng đó, ít ai nói đến những khó khăn, thách thức và cả rủi ro sức khỏe mà họ phải đối mặt.

🦉 Cú nhận xét: Giấc ngủ polyphasic không phải là khái niệm mới, nó từng được áp dụng bởi một số nhân vật lịch sử nổi tiếng như Leonardo da Vinci. Tuy nhiên, các phương pháp này thường thiếu sự giám sát khoa học và không được khuyến khích áp dụng rộng rãi cho người bình thường.

Câu hỏi: Khoa học nói gì về ảnh hưởng của giấc ngủ Polyphasic đến sức khỏe?

Đây mới là phần quan trọng nhất mà Chị Hồng muốn các bạn chú ý. Mình biết nhiều bạn rất tò mò về việc liệu có thể 'huấn luyện' cơ thể để ngủ ít hơn mà vẫn khỏe mạnh không. Tuy nhiên, khoa học hiện đại, đặc biệt là các nghiên cứu về giấc ngủ, không mấy 'mặn mà' với ý tưởng ngủ đa pha cho số đông. Cơ thể con người đã tiến hóa để có một nhịp sinh học gần 24 giờ, với một giấc ngủ chính vào ban đêm.

Khi bạn cố gắng phá vỡ nhịp điệu tự nhiên này, nhiều vấn đề có thể xảy ra. Giấc ngủ của chúng ta có các chu kỳ, bao gồm giấc ngủ nông, giấc ngủ sâu (non-REM) và giấc ngủ mơ (REM). Mỗi chu kỳ này đều đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi cơ thể, củng cố trí nhớ, xử lý cảm xúc và sản xuất hormone. Khi bạn chia nhỏ giấc ngủ quá nhiều, bạn có thể không đạt được đủ thời gian trong các giai đoạn giấc ngủ sâu và REM quan trọng này.

Một nghiên cứu từ Đại học Harvard chỉ ra rằng, thiếu ngủ, dù là thiếu ngủ liên tục hay thiếu ngủ mãn tính do ngủ không đủ giai đoạn, đều có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Mình từng thấy một số bạn thử nghiệm ngủ đa pha và than phiền về các triệu chứng như:

Kết Luận

Giấc ngủ polyphasic có thể nghe rất hấp dẫn đối với những người muốn tối đa hóa năng suất. Tuy nhiên, qua những gì Chị Hồng đã chia sẻ, mình mong các bạn đã có cái nhìn rõ ràng hơn về những rủi ro tiềm ẩn của nó. Sức khỏe là vàng, và giấc ngủ là một trong những trụ cột quan trọng nhất của sức khỏe. Đừng đánh đổi nó bằng những lời hứa hẹn 'ảo' về năng suất.

Hãy ưu tiên một giấc ngủ monophasic chất lượng, đủ giờ và sâu giấc. Đó mới là con đường bền vững để bạn có một cuộc sống khỏe mạnh, năng động và thực sự hiệu quả. Nếu bạn có bất kỳ lo lắng nào về giấc ngủ của mình, đừng ngần ngại tham khảo thêm các bài viết trên Blog Sức Khỏe của Chị Hồng hoặc tìm đến sự tư vấn của bác sĩ nhé. Sức khỏe của bạn là ưu tiên hàng đầu!

Khám phá công cụ sức khỏe: BMI, Calories, Giấc ngủ tại suckhoe.cuthongthai.vn