Thiếu vitamin D ở người Việt là một vấn đề sức khỏe cộng đồng đáng báo động, với khoảng 50% dân số, đặc biệt 46% phụ nữ và hơn 50% trẻ sơ sinh, đang đối mặt tình trạng này. Nguyên nhân chính là lối sống đô thị ít tiếp xúc nắng, che chắn kỹ và chế độ ăn uống thiếu hụt.

Chào bạn, Chị Hồng Sức Khỏe đây! Mình cá là bạn sẽ rất bất ngờ khi biết về một "khoảng trống dinh dưỡng" đang âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe của rất nhiều người Việt chúng ta. Bạn có biết không, theo các nghiên cứu gần đây, khoảng 50% dân số Việt Nam đang thiếu vitamin D, dù chúng ta sống ở một đất nước nhiệt đới tràn ngập ánh nắng mặt trời? Con số này còn đáng lo hơn ở phụ nữ (khoảng 46%) và trẻ sơ sinh (hơn 50%) theo nghiên cứu năm 2022.

Mình mới phát hiện ra rằng, dù vitamin D được mệnh danh là "vitamin trời cho" vì cơ thể có thể tự tổng hợp khi tiếp xúc với nắng, nhưng lối sống hiện đại lại đang khiến chúng ta bỏ lỡ món quà quý giá này. Đừng để cơ thể bạn là một trong số đó nhé! Hôm nay, Chị Hồng Sức Khỏe sẽ cùng bạn tìm hiểu sâu hơn về tình trạng này và cách chúng ta có thể chủ động bảo vệ sức khỏe của mình.

Câu hỏi: Vì sao người Việt lại thiếu vitamin D dù sống ở xứ nhiệt đới nhiều nắng?

Đây là một câu hỏi mà rất nhiều người thắc mắc, và mình cũng vậy đó! Theo các chuyên gia y tế, lý do chính không nằm ở việc chúng ta thiếu nắng, mà là cách chúng ta tiếp xúc với nắng. Bạn có để ý không, những người làm việc văn phòng thường ngồi điều hòa cả ngày, ít khi ra ngoài trời. Hoặc các bạn nữ, đặc biệt ở thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, thường có thói quen che chắn kỹ càng, dùng kem chống nắng dày để bảo vệ da khỏi tia UV. Điều này vô tình làm giảm mạnh lượng tia UVB đến da – loại tia cực kỳ cần thiết để cơ thể tổng hợp vitamin D.

Nguồn tham khảo: Chị Hồng Sức Khỏe.

Ngay cả trẻ nhỏ cũng không ngoại lệ. Mình thấy nhiều bé ở các đô thị lớn dành phần lớn thời gian trong nhà, xem TV hoặc chơi thiết bị điện tử, ít vận động ngoài trời. Điều này làm tăng nguy cơ thiếu vitamin D ngay từ những năm tháng đầu đời, ảnh hưởng đến sự phát triển tầm vóc của các con. Bên cạnh đó, chế độ ăn hàng ngày của người Việt cũng chưa thực sự phong phú các thực phẩm giàu vitamin D như cá béo (cá hồi, cá thu), sữa tăng cường vitamin D, trứng hay gan cá. Chính sự kết hợp của lối sống và thói quen ăn uống này đã tạo nên "khoảng trống vitamin D" lớn đến vậy.

🦉 Cú nhận xét: Theo các chuyên gia Sức khỏe & Đời sống, thiếu vitamin D đang là vấn đề sức khỏe cộng đồng tại Việt Nam, liên quan đến nhiều bệnh lý xương khớp và nhiễm trùng hô hấp. Chúng ta cần thay đổi thói quen để cải thiện tình hình.

Câu hỏi: Thiếu vitamin D có những hậu quả gì cho sức khỏe của chúng ta?

Bạn có biết, vitamin D đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc chuyển hóa canxi và phospho, hai khoáng chất thiết yếu cho xương? Khi cơ thể thiếu vitamin D, canxi sẽ khó được hấp thu, dẫn đến nhiều vấn đề nghiêm trọng. Ở trẻ em, thiếu vitamin D gây còi xương, ảnh hưởng đến sự phát triển chiều cao và thể chất. Mình tin là không ai muốn con mình thấp còi hay chậm phát triển đúng không nào?

Với người lớn, thiếu vitamin D có thể dẫn đến nhuyễn xương, tăng nguy cơ gãy xương, đặc biệt ở người cao tuổi. Ngoài ra, nó còn gây ra các triệu chứng khó chịu như đau xương, đau lưng, mệt mỏi triền miên mà chúng ta thường hay bỏ qua, nghĩ rằng đó chỉ là do làm việc nhiều. Nhưng không chỉ dừng lại ở xương khớp đâu nhé. Nhiều nghiên cứu còn chỉ ra rằng thiếu vitamin D có thể làm suy giảm hệ miễn dịch, khiến chúng ta dễ mắc các bệnh nhiễm trùng hô hấp cấp. Sau đại dịch COVID-19, mối liên hệ giữa vitamin D và mức độ nặng của các bệnh hô hấp càng được các bác sĩ nhấn mạnh. Thậm chí, nó còn liên quan đến nguy cơ đái tháo đường và một số loại ung thư nữa đó bạn.

Câu hỏi: Làm thế nào để chúng ta biết mình có đang thiếu vitamin D hay không?

Thiếu vitamin D thường diễn tiến âm thầm, nên rất khó để tự nhận biết chỉ qua các triệu chứng thông thường. Đau lưng, mệt mỏi hay dễ nhiễm trùng có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau. Vì vậy, cách tốt nhất để xác định chính xác là thông qua xét nghiệm máu. Xét nghiệm nồng độ 25(OH)D trong huyết thanh là tiêu chuẩn vàng để đánh giá tình trạng vitamin D của cơ thể bạn.

Mình thấy nhiều bệnh viện lớn như Vinmec, Chợ Rẫy, Bạch Mai đã đưa xét nghiệm này vào gói khám sức khỏe tổng quát. Chi phí cũng ở mức chấp nhận được. Mình rất khuyến khích bạn, đặc biệt nếu bạn là phụ nữ, người cao tuổi, hoặc có các triệu chứng như đau xương khớp kéo dài, hãy trao đổi với bác sĩ về việc thực hiện xét nghiệm này. Việc này sẽ giúp bạn "kiểm tra, không đoán mò" về sức khỏe của mình. Nồng độ 25(OH)D lý tưởng nên duy trì từ 20–40 ng/mL (tương đương 50–100 nmol/L) để đảm bảo xương chắc khỏe và hệ miễn dịch hoạt động tốt nhất. Bạn có thể ghi lại kết quả xét nghiệm của mình tại Health Records của Cú Thông Thái để theo dõi dễ dàng hơn nhé.

🦉 Cú nhận xét: Theo Tuổi Trẻ Online, việc xét nghiệm 25(OH)D là một bước quan trọng để xác định chính xác tình trạng thiếu vitamin D, giúp đưa ra phác đồ điều trị phù hợp, tránh những hậu quả lâu dài cho sức khỏe.

Câu hỏi: Chúng ta có thể bổ sung vitamin D bằng những cách nào hiệu quả và an toàn?

Tin vui là có rất nhiều cách để bổ sung vitamin D một cách hiệu quả và an toàn, bạn không cần phải quá lo lắng đâu nhé! Đầu tiên và quan trọng nhất là phơi nắng thông minh. Bạn không cần phải phơi nắng quá lâu hay vào giữa trưa hè gay gắt đâu. Các chuyên gia khuyến nghị chỉ cần phơi nắng khoảng 5–10 phút mỗi lần, 3–4 lần/tuần, vào khung giờ trước và sau 12h trưa khoảng 2 tiếng (tức là từ 10h đến 14h) là đủ. Quan trọng là bạn nên để một vùng da đủ rộng (như cánh tay, chân) tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mà không bị che chắn hay kem chống nắng. Điều này giúp cơ thể tổng hợp vitamin D tự nhiên.

Thứ hai là thông qua chế độ ăn uống. Hãy cố gắng bổ sung các thực phẩm giàu vitamin D vào bữa ăn hàng ngày. Cá béo như cá hồi, cá thu, cá trích là nguồn vitamin D dồi dào. Ngoài ra, bạn có thể tìm thấy vitamin D trong lòng đỏ trứng, gan bò, và các sản phẩm sữa, ngũ cốc được tăng cường vitamin D. Một số loại nấm cũng chứa vitamin D, đặc biệt là nấm đã được phơi nắng. Dù lượng vitamin D từ thực phẩm có thể không đủ hoàn toàn, nhưng nó vẫn đóng góp đáng kể vào tổng lượng vitamin D cơ thể cần.

Cuối cùng, nhưng không kém phần quan trọng, là bổ sung vitamin D qua thực phẩm chức năng. Nếu bạn đã xét nghiệm và được bác sĩ chẩn đoán thiếu vitamin D, hoặc bạn thuộc nhóm có nguy cơ cao (phụ nữ mang thai, người lớn tuổi, người ít ra nắng), bác sĩ có thể kê đơn bổ sung vitamin D. Liều khuyến nghị cho người trưởng thành thường là 600 IU/ngày, tăng lên 800 IU/ngày ở người trên 70 tuổi. Trong trường hợp thiếu nặng, bác sĩ có thể chỉ định liều cao hơn trong thời gian ngắn, ví dụ 6.000 IU vitamin D3 mỗi ngày trong 8 tuần, sau đó duy trì 2.000 IU/ngày. Quan trọng là bạn phải tuân thủ chỉ định của bác sĩ và không tự ý uống liều cao kéo dài trên 4.000 IU/ngày để tránh nguy cơ tăng canxi máu và các biến chứng không mong muốn nhé. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung bất kỳ loại thực phẩm chức năng nào.

Câu hỏi: Xu hướng thiếu vitamin D ở Việt Nam sẽ thay đổi thế nào trong những năm tới (2025-2026)?

Mình thấy rằng trong những năm tới, câu chuyện về vitamin D ở Việt Nam sẽ có nhiều chuyển biến tích cực hơn đó bạn. Dự đoán từ Chị Hồng Sức Khỏe là chúng ta sẽ bước vào giai đoạn "nhận diện và hành động" mạnh mẽ hơn. Đầu tiên, sẽ có sự gia tăng đáng kể các xét nghiệm và tầm soát vitamin D tại các đô thị lớn. Các bệnh viện đã và đang tích cực đưa xét nghiệm 25(OH)D vào gói khám tổng quát, giúp nhiều người nhận ra tình trạng thiếu hụt của mình sớm hơn, thay vì để "thiếu âm thầm" như trước đây.

Thứ hai, mình dự đoán thị trường thực phẩm bổ sung vitamin D sẽ bùng nổ. Các chuỗi nhà thuốc lớn như Long Châu, Pharmacity đã ghi nhận nhu cầu tăng cao, và xu hướng này sẽ tiếp tục tăng trưởng hai chữ số mỗi năm. Các sản phẩm hỗ trợ xương khớp và miễn dịch (vitamin D, D3+K2, canxi) sẽ được quan tâm nhiều hơn. Đây là một phần của xu hướng chăm sóc sức khỏe phòng ngừa đang lên ngôi. Bạn có thể tìm hiểu thêm về các chỉ số sức khỏe của mình qua Health Dashboard của Cú Thông Thái để có cái nhìn tổng quan nhé.

Thứ ba, chính sách và truyền thông sức khỏe cộng đồng sẽ được đẩy mạnh. Từ sau nghiên cứu năm 2022 về tình trạng thiếu vitamin D ở trẻ sơ sinh, Bộ Y tế, Viện Dinh dưỡng Quốc gia và các tổ chức khác đang tăng cường khuyến cáo bổ sung vitamin D cho phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ. Các chương trình truyền hình, báo chí cũng thường xuyên có chuyên mục cảnh báo về vitamin D, giúp nâng cao nhận thức cộng đồng. Cuối cùng, mình tin rằng hành vi sức khỏe của tầng lớp trung lưu đô thị sẽ có sự thay đổi rõ rệt. Họ sẽ quan tâm hơn đến việc kiểm tra máu định kỳ, cho con chơi ngoài trời nhiều hơn, và lựa chọn thực phẩm tăng cường vitamin D. Đây là những dấu hiệu rất đáng mừng cho sức khỏe cộng đồng Việt Nam!

Lời Khuyên Từ Chị Hồng Sức Khỏe

Để giúp bạn chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe và bổ sung vitamin D, Chị Hồng Sức Khỏe có 3 lời khuyên nhỏ nhưng cực kỳ hữu ích đây:

Kết Luận

Bạn thấy đó, câu chuyện về thiếu vitamin D ở Việt Nam không hề đơn giản chút nào, nhưng cũng không quá đáng sợ nếu chúng ta biết cách phòng ngừa và bổ sung đúng đắn. Việc hiểu rõ về tình trạng này, nguyên nhân và hậu quả của nó là bước đầu tiên để bạn chủ động bảo vệ sức khỏe của mình và gia đình.

Hãy nhớ rằng, sức khỏe là tài sản quý giá nhất. Đừng ngần ngại tham khảo ý kiến của các chuyên gia y tế nếu bạn có bất kỳ lo lắng nào về tình trạng vitamin D của mình. Chị Hồng Sức Khỏe tin rằng với những kiến thức và lời khuyên này, bạn sẽ có một cơ thể khỏe mạnh và tràn đầy năng lượng!

Khám phá công cụ sức khỏe: BMI, Calories, Giấc ngủ tại suckhoe.cuthongthai.vn