84% Người Việt Chết Vì Bệnh Mãn Tính: 3 Cách Để Sống Khỏe!

Giới Thiệu

Bạn có biết, có tới 84,1% người Việt Nam tử vong mỗi năm do các bệnh mãn tính? Con số này tương đương với 592.000 ca tử vong. Theo GS-TS-BS Nguyễn Trung Kiên từ Trường Đại học Y Dược Cần Thơ, đây là một "đại dịch âm thầm" với hậu quả nghiêm trọng hơn cả COVID-19. Đừng chủ quan, đây là hồi chuông cảnh tỉnh cho tất cả chúng ta!

Đặc biệt, bệnh thận mạn tính đang ảnh hưởng đến hơn 10 triệu người trưởng thành tại Việt Nam, và đáng buồn là 90% trong số đó được chẩn đoán ở giai đoạn muộn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân mà còn gây ra gánh nặng lớn cho gia đình và xã hội.

Thực tế, con số 10 triệu người mắc bệnh thận mạn tính chỉ là con số được ghi nhận. Số lượng thực tế có thể cao hơn nhiều, vì nhiều người không biết mình mắc bệnh cho đến khi bệnh trở nên nghiêm trọng. Sự thiếu nhận thức và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế ở các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa càng làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh và chẩn đoán muộn. Điều này cho thấy sự cấp thiết của việc nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh thận mạn tính và tầm quan trọng của việc khám sức khỏe định kỳ.

Gánh nặng kinh tế mà bệnh thận mạn tính gây ra là vô cùng lớn. Chi phí điều trị cho bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối, đặc biệt là chi phí chạy thận nhân tạo và ghép thận, là rất cao và không phải ai cũng có khả năng chi trả. Bên cạnh đó, bệnh tật còn làm giảm khả năng lao động, gây ảnh hưởng đến thu nhập của người bệnh và gia đình, đẩy nhiều gia đình vào cảnh khó khăn, thậm chí là nghèo đói. Vì vậy, phòng ngừa bệnh thận mạn tính không chỉ là bảo vệ sức khỏe mà còn là bảo vệ kinh tế của gia đình và xã hội.

Vậy làm thế nào để phòng ngừa bệnh mãn tính, đặc biệt là bệnh thận mạn? Hãy cùng Chị Hồng tìm hiểu 3 cách đơn giản mà hiệu quả để bảo vệ sức khỏe của bạn và những người thân yêu nhé!

Giải Thích Khoa Học

Bệnh mãn tính là những bệnh kéo dài, tiến triển chậm và thường không lây nhiễm. Các bệnh mãn tính phổ biến ở Việt Nam bao gồm tim mạch, ung thư, phổi tắc nghẽn mạn tính, đái tháo đường và bệnh thận mạn. Những bệnh này thường có liên quan đến lối sống không lành mạnh, chẳng hạn như:

Bệnh thận mạn tính là một tình trạng suy giảm chức năng thận kéo dài. Thận có vai trò quan trọng trong việc lọc máu, loại bỏ chất thải và duy trì cân bằng điện giải trong cơ thể. Khi thận bị tổn thương, các chất thải sẽ tích tụ trong máu, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như tăng huyết áp, thiếu máu, bệnh tim mạch và suy thận giai đoạn cuối.

Để hiểu rõ hơn về mức độ nghiêm trọng của bệnh mãn tính, chúng ta có thể so sánh với các bệnh truyền nhiễm. Mặc dù các bệnh truyền nhiễm có thể gây ra những đợt dịch bùng phát nhanh chóng, nhưng bệnh mãn tính lại âm thầm tàn phá sức khỏe con người trong thời gian dài. Bệnh mãn tính không chỉ gây ra đau đớn và khó chịu mà còn làm suy giảm chức năng của các cơ quan trong cơ thể, dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm và cuối cùng là tử vong. Điều đáng lo ngại là bệnh mãn tính ngày càng trẻ hóa, ảnh hưởng đến cả những người trẻ tuổi, gây ra những hệ lụy lâu dài cho xã hội.

Một ví dụ điển hình là bệnh đái tháo đường. Bệnh này không chỉ gây ra các triệu chứng như khát nước, tiểu nhiều, mệt mỏi mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, thần kinh, mắt và thận. Nếu không được kiểm soát tốt, bệnh đái tháo đường có thể dẫn đến mù lòa, suy thận, đoạn chi và thậm chí là tử vong. Tương tự, bệnh tim mạch có thể gây ra các cơn đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy tim và tử vong đột ngột. Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) làm suy giảm chức năng hô hấp, gây khó thở, ho và khạc đờm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.

So sánh bệnh mãn tính và bệnh truyền nhiễm

Để làm rõ hơn sự khác biệt giữa bệnh mãn tính và bệnh truyền nhiễm, chúng ta có thể so sánh chúng dựa trên một số tiêu chí sau:

• Thời gian mắc bệnh: Bệnh mãn tính kéo dài, tiến triển chậm, trong khi bệnh truyền nhiễm thường có thời gian ủ bệnh và thời gian mắc bệnh ngắn hơn.
• Nguyên nhân gây bệnh: Bệnh mãn tính thường liên quan đến lối sống, di truyền và các yếu tố môi trường, trong khi bệnh truyền nhiễm do các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus, nấm và ký sinh trùng gây ra.
• Khả năng lây lan: Bệnh mãn tính không lây lan từ người sang người, trong khi bệnh truyền nhiễm có thể lây lan qua nhiều con đường khác nhau.
• Phương pháp điều trị: Bệnh mãn tính thường được điều trị bằng cách kiểm soát các triệu chứng và ngăn ngừa biến chứng, trong khi bệnh truyền nhiễm có thể được điều trị bằng thuốc kháng sinh, thuốc kháng virus và các biện pháp hỗ trợ khác.
• Phòng ngừa: Bệnh mãn tính có thể được phòng ngừa bằng cách thay đổi lối sống, ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên và tránh các yếu tố nguy cơ, trong khi bệnh truyền nhiễm có thể được phòng ngừa bằng cách tiêm phòng, giữ vệ sinh cá nhân và tránh tiếp xúc với nguồn bệnh.

Ảnh hưởng của bệnh mãn tính đến nền kinh tế

Như đã đề cập, bệnh mãn tính không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe con người mà còn gây ra những gánh nặng kinh tế lớn cho gia đình và xã hội. Chi phí điều trị bệnh mãn tính thường rất cao, bao gồm chi phí khám bệnh, xét nghiệm, thuốc men, phẫu thuật và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe khác. Ngoài ra, bệnh mãn tính còn làm giảm năng suất lao động, gây mất ngày công và giảm thu nhập của người bệnh và gia đình. Điều này có thể dẫn đến tình trạng nghèo đói và khó khăn kinh tế.

Theo một nghiên cứu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh mãn tính là nguyên nhân hàng đầu gây ra tử vong và tàn tật trên toàn cầu, và gây ra những thiệt hại kinh tế ước tính hàng tỷ đô la mỗi năm. Tại Việt Nam, gánh nặng kinh tế do bệnh mãn tính gây ra cũng ngày càng gia tăng, đặc biệt là khi dân số ngày càng già hóa và lối sống ngày càng ít vận động. Để giảm thiểu gánh nặng kinh tế do bệnh mãn tính gây ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành y tế, giáo dục, kinh tế và xã hội, nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng ngừa bệnh mãn tính và tạo điều kiện cho mọi người có thể tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao.

Nguyên nhân gây bệnh thận mạn

Có nhiều nguyên nhân gây ra bệnh thận mạn, trong đó phổ biến nhất là:

Ngoài ra, một số yếu tố khác cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn, chẳng hạn như tiền sử gia đình mắc bệnh thận, tuổi cao, chủng tộc (người gốc Phi, người Mỹ bản địa và người gốc Tây Ban Nha có nguy cơ mắc bệnh thận cao hơn), béo phì, hút thuốc lá, sử dụng thuốc giảm đau không steroid (NSAIDs) trong thời gian dài và tiếp xúc với các chất độc hại.

Việc hiểu rõ các nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây bệnh thận mạn là rất quan trọng để có thể phòng ngừa và phát hiện bệnh sớm. Những người có các yếu tố nguy cơ nên đi khám sức khỏe định kỳ và thực hiện các xét nghiệm cần thiết để kiểm tra chức năng thận. Nếu phát hiện bệnh sớm, có thể áp dụng các biện pháp điều trị để làm chậm tiến triển của bệnh và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Theo GS.TS Võ Tam (Hội Tiết niệu - Thận học VN): 'Bệnh thận mạn phổ biến, tỷ suất mắc mới và tử vong cao, ngày càng trẻ hóa, tạo gánh nặng y tế lớn'.

Tác động của bệnh mãn tính

Bệnh mãn tính không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất mà còn tác động tiêu cực đến tinh thần và chất lượng cuộc sống. Người mắc bệnh mãn tính thường phải đối mặt với: