Burnout: Không chỉ là mệt mỏi mà là 'cơn bão' sức khỏe tinh thần của Gen Z Việt

Bạn có biết, chỉ trong 3 tháng gần đây, số người đến khám tâm lý tâm thần tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (Hà Nội) đã tăng đến 30% so với cùng kỳ năm trước? Điều đáng báo động hơn, 52% trong số những ca mắc hội chứng kiệt sức (burnout) lại thuộc về Gen Z. Đây không chỉ là một con số, mà là tiếng chuông cảnh tỉnh về một 'cơn bão' sức khỏe tinh thần đang dần hình thành, đặc biệt là trong giới trẻ Việt Nam.

Chị Hồng biết rằng, nhiều bạn trẻ có thể đang cảm thấy uể oải, mất động lực, hay thậm chí là sợ hãi khi nghĩ đến việc đi làm. Có khi, bạn tự nhủ mình chỉ đang 'yếu sức' hoặc 'chưa cố gắng đủ'. Nhưng các em ơi, đôi khi đó không phải là sự thiếu ý chí, mà là dấu hiệu của hội chứng burnout – một tình trạng kiệt quệ nghiêm trọng về thể chất, cảm xúc và tinh thần do căng thẳng kéo dài trong công việc. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã chính thức công nhận burnout từ năm 2019, và giờ đây, nó đang trở thành một thách thức lớn với thế hệ trẻ Việt.

Trong bối cảnh kinh tế phục hồi sau đại dịch, áp lực cạnh tranh việc làm ngày càng gay gắt, đặc biệt tại các đô thị lớn như TP.HCM và Hà Nội. Điều này càng đẩy Gen Z vào vòng xoáy của deadline, kỳ vọng cao và cả những ảnh hưởng từ mạng xã hội, làm tăng nguy cơ kiệt sức. Các chuyên gia dự báo, tình trạng burnout có thể gia tăng thêm 20-30% ở Gen Z trong giai đoạn 2025-2026. Đừng để mình là một trong số đó nhé!

Giải mã Burnout: Từ nguyên nhân ẩn sâu đến tác động nghiêm trọng

Burnout không tự nhiên mà đến, nó là kết quả của một quá trình tích tụ căng thẳng kéo dài. Dù nghe có vẻ giống với stress thông thường, nhưng burnout lại ở một cấp độ khác, nguy hiểm hơn nhiều. Theo Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Văn Dương từ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đã chia sẻ: 'Nhiều người trẻ không nhận diện đúng burnout, chỉ nghĩ mất ngủ, cáu gắt là yếu sức'. Đây chính là một trong những nguyên nhân khiến tình trạng trở nên trầm trọng hơn.

Vậy điều gì đang 'vắt kiệt' năng lượng của Gen Z Việt? Chị Hồng thấy rằng, có ba nguyên nhân chính mà chúng ta cần đặc biệt lưu ý:

Hậu quả của burnout không chỉ dừng lại ở cảm giác mệt mỏi. Nó có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch như tăng huyết áp hay đột quỵ lên đến 21-27% do căng thẳng mãn tính. Nếu không được can thiệp kịp thời, burnout còn dẫn đến trầm cảm, rối loạn lo âu, mất ngủ mãn tính, suy giảm miễn dịch và thậm chí là những hành vi tự hại. Báo cáo 2025 của VCCI (Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam) cũng đã chỉ ra rằng, 58% lãnh đạo nhân sự coi burnout là nguyên nhân hàng đầu làm suy giảm năng suất lao động.

Để các em dễ hình dung, Chị Hồng đã tổng hợp một bảng so sánh nhỏ giữa mệt mỏi thông thường và hội chứng burnout:

Chủ động phòng tránh và vượt qua Burnout: Những bước đi khoa học

Đối mặt với 'cơn bão' burnout, điều quan trọng nhất là chúng ta phải chủ động. Đừng đợi đến khi mọi thứ quá sức chịu đựng mới bắt đầu hành động. Chị Hồng sẽ gợi ý cho các em những bước đi thực tế để bảo vệ sức khỏe tinh thần của mình nhé:

1. Nhận diện sớm các dấu hiệu

Bước đầu tiên và quan trọng nhất là nhận biết mình có đang gặp vấn đề hay không. Các dấu hiệu thường thấy bao gồm: cảm thấy kiệt sức liên tục, mất hứng thú với công việc từng yêu thích, cáu kỉnh vô cớ, mất tập trung, khó ngủ hoặc ngủ quá nhiều, và thậm chí là cảm giác vô nghĩa về mọi thứ. Nếu bạn đang cảm thấy những điều này, đừng ngần ngại tự kiểm tra mức độ stress của mình với công cụ Test Stress PSS-10 của Cú Thông Thái. Công cụ này sẽ giúp bạn có cái nhìn khách quan hơn về tình trạng hiện tại của mình.

2. Điều chỉnh lối sống để lấy lại cân bằng

Một lối sống lành mạnh là 'tấm khiên' vững chắc nhất chống lại burnout. Hãy tập trung vào những điều cơ bản nhưng vô cùng hiệu quả:

3. Quản lý công việc và thiết lập ranh giới

Trong môi trường làm việc cạnh tranh như hiện nay, việc đặt ra ranh giới rõ ràng giữa công việc và cuộc sống cá nhân là cực kỳ quan trọng. Hãy học cách nói 'không' với những yêu cầu ngoài khả năng hoặc quá giờ làm. Tắt thông báo công việc sau giờ hành chính, dành cuối tuần cho bản thân và gia đình. Các doanh nghiệp cũng cần xem xét áp dụng chính sách linh hoạt giờ làm, đào tạo quản lý stress cho nhân viên theo khuyến nghị từ VCCI, tạo môi trường làm việc ít áp lực hơn. Khi có sự chủ động từ cả hai phía, tình trạng burnout chắc chắn sẽ được cải thiện.

4. Tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên nghiệp

Nếu bạn cảm thấy những thay đổi cá nhân không đủ để cải thiện tình hình, đừng ngần ngại tìm kiếm sự giúp đỡ từ chuyên gia. Các bác sĩ tâm lý, tâm thần có thể giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng của mình và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp. Hiện nay, Bộ Y tế và UNICEF cũng đang thúc đẩy Chiến dịch Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới 2025, khuyến khích các doanh nghiệp ưu tiên phúc lợi tinh thần và mở rộng khám tâm thần miễn phí tại bệnh viện tuyến tỉnh. Đây là cơ hội tốt để bạn tìm kiếm sự tư vấn mà không phải lo lắng nhiều về chi phí hay định kiến.

🦉 Cú nhận xét: Việc nhận diện sớm và chủ động tìm kiếm giải pháp là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe tinh thần. Các công cụ của Cú Thông Thái được thiết kế để hỗ trợ bạn trên hành trình này, cung cấp thông tin khoa học và lời khuyên cá nhân hóa.

Câu chuyện thực tế: Vượt qua burnout cùng Cú Thông Thái

Bạn thấy không, burnout không phải là một vấn đề xa lạ. Rất nhiều người, đặc biệt là Gen Z, đang phải đối mặt với nó mỗi ngày. Nhưng điều quan trọng là chúng ta không đơn độc và luôn có cách để vượt qua. Hãy cùng Chị Hồng lắng nghe câu chuyện của hai bạn Lan và Minh nhé.

Chị Lan, 32 Tuổi: Nhận diện kiệt sức từ công việc kế toán

Chị Lan, 32 tuổi, hiện là kế toán tại một ngân hàng lớn ở quận 7, TP.HCM, với thu nhập khoảng 18 triệu/tháng. Chị có một bé 4 tuổi. Cuộc sống của chị Lan xoay quanh những con số và deadline chặt chẽ, đặc biệt là vào các mùa quyết toán. Chị thường xuyên phải làm thêm giờ, mang việc về nhà và cảm thấy vô cùng mệt mỏi, cáu gắt với con cái, và mất ngủ triền miên. Chị cứ nghĩ đó là do mình 'yếu sức', không chịu được áp lực. Một buổi sáng, chị bật dậy với cảm giác sợ hãi khi phải đến cơ quan, mọi thứ dường như vô nghĩa. Chị quyết định tìm hiểu về sức khỏe tinh thần và tình cờ biết đến công cụ Test Stress PSS-10 của Cú Thông Thái. Chị mở điện thoại, truy cập vào công cụ, trả lời các câu hỏi về mức độ căng thẳng của mình trong tháng qua. Kết quả cho thấy mức độ stress của chị rất cao, cảnh báo nguy cơ burnout. Lúc đó, chị Lan mới thực sự nhận ra mình đang bị burnout, không phải 'yếu sức' như mình vẫn nghĩ. Chị bắt đầu tìm hiểu sâu hơn, chủ động điều chỉnh thời gian làm việc, dành thời gian tập thể dục và tìm đến một chuyên gia tâm lý để được tư vấn. Dù quá trình không dễ dàng, nhưng nhờ việc nhận diện sớm và hành động quyết liệt, chị Lan đã dần lấy lại được năng lượng và sự cân bằng trong cuộc sống.

Anh Minh, 45 Tuổi: Cải thiện giấc ngủ để giảm áp lực kinh doanh

Anh Minh, 45 tuổi, là chủ một shop thời trang ở Cầu Giấy, Hà Nội, với thu nhập khoảng 25 triệu/tháng, và có hai con đang tuổi ăn học. Áp lực quản lý kinh doanh, nhập hàng, chạy quảng cáo khiến anh Minh thường xuyên thức khuya, ngủ không đủ giấc. Anh luôn cảm thấy uể oải, thiếu tập trung vào ban ngày, và thường xuyên đau đầu. Anh cũng tự nhủ rằng mình phải cố gắng hơn để shop phát triển. Một lần, anh đọc được bài viết về tầm quan trọng của giấc ngủ đối với sức khỏe tinh thần. Anh Minh quyết định thử công cụ Phân Tích Giấc Ngủ của Cú Thông Thái. Anh nhập các thông số về thời gian ngủ, chất lượng giấc ngủ của mình trong tuần qua. Công cụ đã đưa ra kết quả phân tích rõ ràng, cho thấy chất lượng giấc ngủ của anh rất thấp và cảnh báo về những rủi ro sức khỏe nếu tình trạng này kéo dài. Kết quả này là một bất ngờ lớn với anh Minh. Anh nhận ra rằng việc thiếu ngủ đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả công việc và sức khỏe. Anh bắt đầu xây dựng lại lịch trình ngủ khoa học, cố gắng đi ngủ sớm hơn và tạo không gian ngủ yên tĩnh. Sau vài tuần kiên trì, anh Minh thấy tinh thần mình thoải mái hơn, khả năng tập trung cũng được cải thiện đáng kể, giúp anh quản lý công việc hiệu quả hơn mà không bị quá tải.

Lời khuyên từ Chị Hồng: Đừng để burnout là định mệnh

Các em yêu quý, Chị Hồng mong rằng câu chuyện về Lan và Minh sẽ tiếp thêm động lực cho các em. Burnout là có thật, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể kiểm soát và vượt qua nó. Dưới đây là 3 lời khuyên từ Chị Hồng để giúp các em chủ động bảo vệ sức khỏe tinh thần của mình:

Kết luận

Hội chứng burnout đang thực sự là một thách thức lớn đối với Gen Z Việt. Nhưng Chị Hồng tin rằng, với sự nhận thức đúng đắn, ý chí chủ động và sự hỗ trợ từ các công cụ khoa học như Cú Thông Thái, chúng ta hoàn toàn có thể vượt qua 'cơn bão' này. Hãy nhớ rằng, sức khỏe tinh thần cũng quan trọng như sức khỏe thể chất. Đừng ngần ngại yêu thương và chăm sóc bản thân mình nhé.

Khám phá công cụ sức khỏe: BMI, Calories, Giấc ngủ tại suckhoe.cuthongthai.vn